Wet DBA en ZZP: Wat Moet Je Weten in 2025?

Wat is de Wet DBA?

De Wet Deregulering Beoordeling Arbeidsrelaties (Wet DBA) verving in 2016 de Verklaring Arbeidsrelatie (VAR). Het doel: duidelijkheid scheppen over de arbeidsrelatie tussen opdrachtgevers en ZZP'ers. De kernvraag is altijd: is er sprake van een dienstverband (werknemer) of van zelfstandig ondernemerschap?

Wanneer is er sprake van schijnzelfstandigheid?

De Belastingdienst beoordeelt de arbeidsrelatie op drie criteria:

• Gezagsverhouding — Bepaalt de opdrachtgever hoe, wanneer en waar het werk wordt uitgevoerd? Dan lijkt het op een dienstverband.
• Persoonlijke arbeid — Moet de ZZP'er het werk persoonlijk uitvoeren, of mag hij zich laten vervangen?
• Inbedding in de organisatie — Verricht de ZZP'er werk dat tot de kernactiviteit van de opdrachtgever behoort?

Handhaving per 2025

Na jaren van een handhavingsmoratorium is de Belastingdienst per 1 januari 2025 gestart met actieve handhaving van de Wet DBA. Dit betekent dat opdrachtgevers die ten onrechte werken met ZZP'ers in plaats van werknemers naheffingen en boetes kunnen krijgen. De risico's:

• Naheffing loonbelasting en premies werknemersverzekeringen
• Vergrijpboete tot 100% van de naheffing bij opzet
• De ZZP'er kan een arbeidsovereenkomst claimen met alle bijbehorende rechten

Modelovereenkomsten

Om de arbeidsrelatie te verduidelijken, kun je gebruikmaken van een modelovereenkomst die door de Belastingdienst is beoordeeld. Er zijn drie soorten:

1. Geen werkgeversgezag — De opdrachtgever heeft geen zeggenschap over hoe het werk wordt uitgevoerd.
2. Vrije vervanging — De ZZP'er mag zich laten vervangen door een ander.
3. Tussenkomst — Voor situaties waar een intermediair (bureau) betrokken is.

Tips om compliant te blijven

• Werk altijd met een schriftelijke overeenkomst die de zelfstandigheid vastlegt
• Zorg dat de ZZP'er daadwerkelijk vrij is in hoe het werk wordt uitgevoerd
• Vermijd langdurige exclusieve opdrachten bij één opdrachtgever
• Laat de ZZP'er eigen gereedschap en materialen gebruiken waar mogelijk
• Beoordeel periodiek of de feitelijke situatie nog overeenkomt met het contract

ZZP-overeenkomst opstellen met ZekerWet

ZekerWet genereert ZZP-overeenkomsten die voldoen aan de Wet DBA. Met specifieke clausules voor gezagsverhouding, vervangbaarheid en zelfstandigheid. Bescherm jezelf als opdrachtgever én als ZZP'er — in minder dan 3 minuten.